Ghềnh Đá Đĩa: cây đàn đá bazan của biển

Những cột đá này là bazan dạng cột — dấu hiệu đặc trưng của hoạt động núi lửa cổ. Hàng triệu năm trước, dòng dung nham chảy ra biển tại đây nguội nhanh và co lại, nứt thành những khớp lục giác hệt như ở Giant's Causeway của Ireland hay bờ nam Iceland. Rồi biển bỏ ra hàng thế địa chất mài nhẵn các mặt nứt thành hình chồng đĩa — cái tên của ghềnh sinh ra từ đó. Các gia đình chài lưới quanh vùng sẽ kể rằng những chiếc đĩa do người khổng lồ bày tiệc đãi biển — một câu chuyện hay hơn nhiệt động học, và được kể đầy xác tín.

Ghềnh nằm ở An Ninh Đông, Tuy An — cách Tuy Hòa khoảng 35km về phía bắc; Tuy Hòa là đầu mối giao thông của vùng (sân bay và ga tàu Thống Nhất). Đi xe máy hoặc ô tô theo đường ven biển mất nửa ngày thong thả; những cây số cuối len qua đồng lúa và giàn phơi cá. Có thu phí vào cổng nhỏ và một lối đi lát ngắn dẫn xuống bãi cột đá. Nên ghép cùng đầm Ô Loan ngay phía nam — bữa trưa hàu ở đó là đặc sản thứ hai của vùng.

Bạn đi bộ ngay trên chính khối đá — mặt cột là những bậc đá tự nhiên, vũng triều giữa các khe giấu cua và cầu gai, và âm thanh nơi đây nửa là sóng, nửa là tiếng đá rỗng. Hãy cho nơi này nhiều hơn mười phút mà một chuyến xe tour cho phép: ghềnh hiện ra khác hẳn khi nhìn từ vách đá phía trên, từ mép nước, và từ bến cá nhỏ nép trong vụng bên cạnh. Mang giày bám tốt; lớp đĩa thấp ướt và đầy sinh vật.

Tháng 1 đến tháng 8 là quãng khô ráo, nước xanh; tháng 9 đến 12 là mùa mưa bão miền Trung, ghềnh mất màu vào sóng xám. Nếu được, hãy đến lúc bình minh — nắng thấp quét ngang mặt cột đá và các đoàn tour còn đang ăn sáng. Giờ vàng trước hoàng hôn là cơ hội thứ hai của dân chụp ảnh.